UYAP Entegrasyonunda Nelere Dikkat Edilmeli?

UYAP Entegrasyonunda Nelere Dikkat Edilmeli?
Gökçen Beyazoğlu

Gökçen Beyazoğlu LL.B.

Avukat, Chief Product Officer · Attornaid

Kısa cevap: "UYAP entegrasyonu var" cümlesi tek başına bilgi taşımaz. Sağlayıcılar arasında kapsam ciddi biçimde değişir: bazıları yalnızca dosya listesi ve duruşma tarihi çeker, bazıları evrak indirme, UDF belge üretimi ve tebligat takibini de kapsar. Sözleşme öncesinde hangi işlemin otomatik, hangisinin manuel olduğunu işlem işlem yazdırmak gerekir.

UYAP entegrasyonu, kurumsal bir hukuk biriminde yazılım seçiminin en çok yanlış anlaşılan başlığıdır. Sebebi basit: kelime aynı, kapsam farklı. İki sağlayıcı da entegrasyonu olduğunu söyler; biri günlük çalışmanızın yarısını otomatikleştirir, diğeri yalnızca bir liste gösterir.

Entegrasyon kapsamı nasıl ölçülür

Kapsamı ölçmenin tek güvenilir yolu, işlemleri tek tek listeleyip her biri için otomatik mi manuel mi sorusunu sormaktır. Aşağıdaki tablo, kurumsal kullanımda karşılaşılan başlıca işlemleri içerir; sağlayıcıdan bu tabloyu doldurmasını isteyin.

İşlemNeden önemliSorulacak soru
Dosya listesi senkronizasyonuTemel kapsam; neredeyse her sağlayıcıda varHangi sıklıkla güncelleniyor?
Duruşma ve tensip tarihleriTakvim yönetiminin temeliDeğişiklikler otomatik yansıyor mu?
Evrak indirmeDosya içeriğine erişimToplu indirme mümkün mü?
Yeni evrak bildirimiSüre kaçırmamanın anahtarıBildirim ne kadar gecikmeyle geliyor?
UDF belge üretimiDilekçenin sisteme uygun çıkmasıŞablondan üretim var mı?
Tebligat takibiSürelerin başlangıcıUETS ile birlikte mi çalışıyor?
Safahat takibiDosyanın aşamasıDeğişiklikte uyarı üretiliyor mu?
Taraf ve vekil bilgileriMüvekkil kaydıyla eşleşmeOtomatik eşleştiriliyor mu?
Harç ve masraf bilgileriMuhasebe ile bağKaleme aktarılıyor mu?

Neden tablo halinde: Sözlü olarak alınan kapsam beyanı, sözleşme aşamasında daralma eğilimindedir. Doldurulmuş tablonun sözleşme eki yapılması, sonradan yaşanan kapsam tartışmalarının tamamını önler.

Sık atlanan dört teknik soru

Senkronizasyon sıklığı ve gecikme

Verinin ne sıklıkla çekildiğini sorun. Günde bir kez senkronize olan bir sistem, aynı gün gelen bir evrakı ertesi gün gösterir. Süreye bağlı işlerde bu fark belirleyicidir.

Kesinti durumunda davranış

UYAP tarafında bir kesinti olduğunda sistem ne yapıyor? Sessizce eski veriyi mi gösteriyor, yoksa verinin güncel olmadığını mı belirtiyor? Sessiz davranan bir sistem, kullanıcıya yanlış güven verir.

Çoklu kullanıcı ve yetki

Her avukatın kendi UYAP kimliğiyle mi bağlanıldığı, yoksa tek bir hesap üzerinden mi çalışıldığı önemlidir. İkinci kurgu, denetim izini anlamsızlaştırır ve kurumsal kullanımda sorun yaratır.

Mevzuat değişikliklerine uyum

Parasal sınırlar, harç kalemleri ve tarifeler her yıl güncellenir. Sağlayıcının bunları ne kadar sürede yansıttığını sorun ve geçmiş bir örnek isteyin. Örnek veremeyen sağlayıcı için bu süreç tanımlı değildir.

UETS ve elektronik tebligat

Tebligat takibi, entegrasyon başlığının en çok değer üreten ama en az sorulan parçasıdır. Süreler tebligatla başladığı için, tebligatın sisteme ne zaman ve nasıl düştüğü doğrudan hak kaybı riskiyle ilgilidir.

  • Tebligat UETS üzerinden mi, yoksa yalnızca UYAP dosyası üzerinden mi izleniyor?
  • Tebligat düştüğünde kime bildirim gidiyor ve bildirim kanalı ne?
  • Süre hesabı otomatik başlatılıyor mu, yoksa kullanıcı mı giriyor?
  • Adli tatil ve resmî tatiller süre hesabına yansıtılıyor mu?

Demoda nasıl test edilir: Sağlayıcıdan gerçek bir tebligat senaryosunu baştan sona göstermesini isteyin: tebligatın düşmesi, bildirimin gitmesi, sürenin başlaması ve takvimde görünmesi. Anlatılan akış ile çalışan akış bu başlıkta sık ayrışır.

Kurumsal birimde ek gereksinimler

Tek avukatlı bir büro ile çok kullanıcılı bir hukuk birimi, entegrasyondan farklı şeyler bekler. Kurumsal tarafta şu üç gereksinim öne çıkar.

  • Dosya dağıtımı. UYAP'tan gelen yeni bir dosyanın hangi avukata atanacağının kural bazlı yönetilebilmesi.
  • Raporlama. Dosya sayısı, aşama dağılımı ve yaklaşan süreler üzerinden yönetim raporu üretilebilmesi.
  • Denetim izi. UYAP üzerinden yapılan işlemlerin kim tarafından yapıldığının kaydı. Bu, çoklu kullanıcı sorusunun doğrudan devamıdır.

Sık yapılan dört hata

  • Entegrasyon kelimesini tek başına yeterli saymak. Kapsam listesi olmadan iki sağlayıcı karşılaştırılamaz.
  • Senkronizasyon sıklığını sormamak. Günlük senkronizasyon, süreye bağlı işlerde gerçek bir risk kaynağıdır.
  • Tek hesap üzerinden bağlanmayı kabul etmek. Kısa vadede pratik görünür, denetim izini ortadan kaldırır.
  • Tebligat akışını demoda görmeden karar vermek. En yüksek değer üreten ve en çok hata barındıran akış budur.

Sıkça sorulan sorular

UYAP entegrasyonu her yazılımda aynı şeyi mi ifade eder?

Hayır. Kapsam sağlayıcıdan sağlayıcıya ciddi biçimde değişir. Bazı çözümler yalnızca dosya listesi ve duruşma tarihi çeker; bazıları evrak indirme, UDF belge üretimi, tebligat takibi ve safahat izlemeyi de kapsar. Bu nedenle entegrasyonun varlığı değil, işlem bazında kapsamı sorulmalıdır.

UYAP entegrasyonunda en kritik soru nedir?

Hangi işlemin otomatik, hangisinin manuel olduğudur. Bunu işlem işlem listeleyip sağlayıcıya doldurtmak ve doldurulmuş listeyi sözleşme eki yapmak, sonradan yaşanan kapsam tartışmalarının tamamını önler.

Senkronizasyon sıklığı neden önemli?

Günde bir kez senkronize olan bir sistem, aynı gün gelen bir evrakı ertesi gün gösterir. Süreye bağlı işlerde bu gecikme doğrudan hak kaybı riski yaratır. Ayrıca UYAP tarafında kesinti olduğunda sistemin verinin güncel olmadığını belirtip belirtmediği sorulmalıdır.

Tebligat takibi entegrasyonun parçası mı?

Olması beklenir ancak her sağlayıcıda yoktur. Süreler tebligatla başladığından, tebligatın sisteme ne zaman düştüğü, kime bildirim gittiği ve süre hesabının otomatik başlayıp başlamadığı ayrıca sorulmalıdır. Adli tatil ve resmî tatillerin süre hesabına yansıtılması da kontrol edilmelidir.

Ekipteki herkes kendi UYAP kimliğiyle mi bağlanmalı?

Kurumsal kullanımda evet. Tek bir hesap üzerinden çalışılan kurgular kısa vadede pratik görünür ancak hangi işlemin kim tarafından yapıldığını belirsizleştirir ve denetim izini işlevsiz bırakır. Çok kullanıcılı bir hukuk biriminde bu, iç denetim açısından kabul edilebilir değildir.

Mevzuat değişiklikleri sisteme nasıl yansıyor?

Parasal sınırlar, harç kalemleri ve tarifeler her yıl güncellenir. Sağlayıcıdan bu güncellemeleri kaç gün içinde yansıttığını sorun ve geçmiş bir örnek isteyin. Somut örnek veremeyen bir sağlayıcı için bu süreç tanımlı değildir; güncelleme talebe bağlı ilerliyor demektir.